Видовдан / Η γιορτή του Αγίου Βίτου

Η 28η Ιουνίου είναι μία από εκείνες τις ημέρες που η ιστορία δε θα ξεχάσει ποτέ. Αν και ο περισσότερος κόσμος γνωρίζει αυτή τη μέρα ως την επέτειο της αφετηρίας του Α' Παγκοσμίου Πολέμου το 1914, τότε που η Βοσνία άναψε το φιτίλι του θανάτου, για τους Σέρβους Χριστιανούς η ημερομηνία αυτή σηματοδοτεί την επέτειο μνήμης της μάχης μεταξύ Χριστιανισμού και Ισλάμ στο Κοσσυφοπέδιο το 1389.  

Η μάχη του Κοσόβου

Κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο, στις 28 Ιουνίου είναι η εορτή του Αγίου Βίτου, στα σέρβικα Vidovdan. Η Σερβική Ορθόδοξη εκκλησία την προσδιορίζει και ως ημέρα μνήμης του Αγίου Μάρτυρα Λαζάρ, ο οποίος θανατώθηκε μετ' αποκεφαλισμού από τις τουρκικές δυνάμεις στη μάχη του Κοσόβου.  

Ο τσάρος Λαζάρ

Το Gazimestan είναι ένα μνημείο το οποίο αποτελεί φόρο τιμής για τους πεσόντες της μάχης του Κοσόβου και βρίσκεται σχεδόν 7 χιλιόμετρα μακριά από το σημείο όπου πραγματοποιήθηκε η ιστορική μάχη. Η ονομασία του προέρχεται από την αραβική λέξη "gazi" που σημαίνει "ήρωας / πρωταθλητής" και από τη σερβική λέξη "mesto", που σημαίνει τόπος. Το μνημείο σχεδιάστηκε από τον Aleksandar Deroko το 1953 υπό την αιγίδα της SFRJ. 


Gazimestan

Η σερβική λαϊκή ποίηση έχει τιμήσει ιδιαίτερα τη μνήμη της ιστορίας του 1389, μια από τις μεγαλύτερες μορφές της, είναι η κόρη του Κοσόβου, η κεντρική φιγούρα ενός ομώνυμου ποιήματος στο οποίο,  μια νεαρή κοπέλα αναζητά στο πεδίο της μάχης τον αρραβωνιαστικό της και βοηθά τους σέρβους πολεμιστές με νερό, κρασί και ψωμί. Εν τέλει εν μέσω των τραυματιών βρίσκει τον ετοιμοθάνατο Pavle Orlović, ο οποίος της λέει πως ο αρραβωνιαστικός της Milan Toplica και τα αδέλφια του Miloš Obilić και Ivan Kosančić είναι νεκρά. Πριν από τη μάχη, ο αγαπημένος της, της είχε δώσει ένα νυφικό μανδύα, ένα χρυσό δακτυλίδι και ένα πέπλο για το γάμο τους, ως ένδειξη υπόσχεσης για διασφάλιση της επιστροφής του, αλλά ο Pavle της έδειχνε το σημείο που κειτόταν το άψυχο σώμα του. 

Το ποίημα τελειώνει με τα εξής λόγια:

Τι φουκαράς! Το κακό είναι η τύχη σου!
Εάν εγώ, ένας φουκαράς, αγκαλιάσω ένα πράσινο πεύκο,
Ακόμη και το πράσινο πεύκο θα μαραθεί. 

Το ποίημα έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές ως σύμβολο της γυναικείας συμπόνιας και φιλανθρωπίας. Επίσης αποτέλεσε έμπνευση για τον Uroš Predić, ο οποίος το 1907 δημιούργησε μια ομώνυμη ελαιογραφία, στην οποία απεικονίζεται η κοπέλα καθώς βοηθά τον Orlović. 



Ο πίνακας "Kosovska devojka". Ο θάνατος του Orlović.




Όσον αφορά τον Pavle Orlović είναι σερβικός μυθικός ήρωας των επικών και δημοτικών τραγουδιών της Σερβίας που σχετίζονται με τη μάχη του Κοσσυφοπεδίου. Ιστορικά αρχεία σχετικά με τον Orlović, δεν υπάρχουν, παρά μόνο η αναφορά του θανάτου του στο ποίημα "Η κόρη του Κοσόβου" έπειτα από τα τραύματα που υπέστη στη μάχη του 1389. Σύμφωνα με την παράδοση ο Pavle ήταν ο γιος του Δούκα Vuk ο οποίος ζούσε στην πόλη Soko Grad κοντά στο ποταμό Δρίνο. Ο ίδιος ο Pavle ήταν δούκας του Novo Brdo και διαχειριζόταν τα κτήματα του πατέρα του στην Šumadija.


Εκτός των ιστορικών γεγονότων, η ημέρα αυτή είχε ανέκαθεν μεγάλη σημασία για τη σερβική λαϊκή παράδοση, με πιο γνωστό έθιμο την τοποθέτηση λουλουδιών από τις γυναίκες κάτω από το μαξιλάρι τους, την παραμονή της εορτής του Αγίου Βίτου.
Οι γυναίκες τοποθετούσαν κάτω από το μαξιλάρι τους το λουλούδι του Αγίου Βίτου, την λεγόμενη  Vidovčica ή αλλιώς Anagallis κι έπειτα έλεγαν τα παρακάτω λόγια:
«Άγιε Βίτε φαινόμενο, δείξε μου τη μοιραία αγάπη μου, να έρθει στο γλυκό μου όνειρο, να έρθει και να με συναντήσει.» 
Θεωρούσαν πως αν ακολουθήσουν τα παραπάνω, μετά από δυο μέρες θα γνώριζαν τον εκλεκτό τους, ενώ την ημέρα της εορτής μαζεύονταν σε πλατείες όπου άγνωστοι νεαροί και νεαρές χόρευαν μεταξύ τους προς αναζήτησην της αγάπης
Το αρχαίο αυτό πιστεύω εξακολουθεί να υπάρχει σε κάποιες περιοχές της Σερβίας. Στις μέρες μας αρκετά είναι τα κορίτσια που στα όνειρα τους ψάχνουν τον έρωτα. Μα, όταν ο αγαπημένος φεύγει, αυτή η απώλεια δημιουργεί την αίσθηση πως χάνεται ένα κομμάτι του εαυτού τους. Η λαχτάρα γεννιέται.  
Και η ψυχή τραγουδά, κλαίει για την αγάπη.
Ο ρυθμός των σερβικών ερωτικών τραγουδιών δίνει συνήθως τρία βήματα μπροστά και δυο βήματα πίσω. Με αυτή τη πράξη οι άνθρωποι χορεύουν σε τούτο το έδαφος εδώ και αιώνες, δίχως να υπολογίζουν πόσο μακριά είναι η αγάπη, πόσο μακριά χτυπά η άλλη καρδιά, πάντα ένα "αφυπνιστικό" νανούρισμα θα τραγουδιέται...

Η Vidovčiva


Ένα τραγούδι αφιερωμένο στην ημέρα του Αγίου Βίτου...




Vidovdan / Ημέρα του Αγίου Βίτου 


Ημέρα του Αγίου Βίτου 
Στον ουρανό κοιτάζω
Περνούν οι αιώνες
Αναμνήσεις παλιές
Μοναδικό γιατρικό

Όπου κι αν πάω
Σε εσένα γυρνώ πάλι
Ποιος να μου κλέψει
Από την ψυχή μου το Κόσοβο;

Ημέρα του Αγίου Βίτου
Σαν αιώνια φλόγα
Στις καρδιές μας
Η μάχη του Κοσόβου
Εξακολουθεί να ισχύει

Ημέρα του Αγίου Βίτου
Συγχώρεσε, Θεέ
Όλες μας τις αμαρτίες
Με ηρωισμό χάρισε 
Στις κόρες και του γιους 


 








Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου